30+ भाषाओं में पढ़ें
English

वर्षा व कृषि

மழையும் உழவும் · Mazhaiyum Uzhavum

भोजन थाली में शुरू नहीं होता। कुरल वर्षा से आरंभ करता है, हल तक आता है, और तब भोजन तक — यही क्रम कृतज्ञता सिखाता है।

10 कुरल

11 वर्षा ही अमृत

வான்நின்று உலகம் வழங்கி வருதலால்
தான்அமிழ்தம் என்றுணரற் பாற்று.

Vaannindru Ulakam Vazhangi Varudhalaal · Thaanamizhdham Endrunarar Paatru

वर्षा निरंतर होती रहने से ही संसार चलता है; इसीलिए उसे अमृत कहना ही उचित है।

By the continuance of rain the world is preserved in existence; it is therefore worthy to be called ambrosia

कुरल 11 · अध्याय 2 வான்சிறப்பு (Vaansirappu — The Blessing of Rain) · அறத்துப்பால்

12 अन्न भी, और स्वयं अन्न भी

துப்பார்க்குத் துப்பாய துப்பாக்கித் துப்பார்க்குத்
துப்பாய தூஉம் மழை.

Thuppaarkkuth Thuppaaya Thuppaakkith Thuppaarkkuth · Thuppaaya Thooum Mazhai

वर्षा खाने वालों के लिए अन्न बनाती है — और स्वयं भी उनका अन्न बन जाती है।

Rain produces good food, and is itself food

पूरे कुरल का सबसे सुंदर भोजन-वाक्य। जल केवल अन्न उगाता नहीं, वह स्वयं अन्न है — थाली और बादल के बीच कोई दूरी नहीं बचती।

कुरल 12 · अध्याय 2 வான்சிறப்பு (Vaansirappu — The Blessing of Rain) · அறத்துப்பால்

13 बादल चूके तो भूख

விண்இன்று பொய்ப்பின் விரிநீர் வியனுலகத்து
உள்நின்று உடற்றும் பசி.

Vinindru Poippin Virineer Viyanulakaththu · Ulnindru Utatrum Pasi

आकाश यदि धोखा दे जाए, तो इस विशाल समुद्र-घिरी पृथ्वी पर भूख भीतर बैठकर सताती है।

If the cloud, withholding rain, deceive (our hopes) hunger will long distress the sea-girt spacious world

कुरल 13 · अध्याय 2 வான்சிறப்பு (Vaansirappu — The Blessing of Rain) · அறத்துப்பால்

14 वर्षा घटे तो हल रुके

ஏரின் உழாஅர் உழவர் புயல்என்னும்
வாரி வளங்குன்றிக் கால்.

Erin Uzhaaar Uzhavar Puyalennum · Vaari Valangundrik Kaal

वर्षा नाम की वह संपदा घट जाए, तो किसान हल से जोतना ही छोड़ देते हैं।

If the abundance of wealth imparting rain diminish, the labour of the plough must cease

कुरल 14 · अध्याय 2 வான்சிறப்பு (Vaansirappu — The Blessing of Rain) · அறத்துப்பால்

20 जल बिना जगत नहीं

நீர்இன்று அமையாது உலகெனின் யார்யார்க்கும்
வான்இன்று அமையாது ஒழுக்கு.

Neerindru Amaiyaadhu Ulakenin Yaaryaarkkum · Vaanindru Amaiyaadhu Ozhukku

जल बिना संसार नहीं चलता — कहा जाए तो वर्षा बिना किसी का आचरण भी नहीं चलता।

If it be said that the duties of life cannot be discharged by any person without water, so without rain there cannot be the flowing of water

कुरल 20 · अध्याय 2 வான்சிறப்பு (Vaansirappu — The Blessing of Rain) · அறத்துப்பால்

1031 संसार हल के पीछे चलता है

சுழன்றும்ஏர்ப் பின்னது உலகம் அதனால்
உழந்தும் உழவே தலை.

Suzhandrumerp Pinnadhu Ulakam Adhanaal · Uzhandhum Uzhave Thalai

संसार चाहे जितना घूम ले, चलता वह हल के पीछे ही है; इसीलिए श्रमसाध्य होकर भी खेती ही श्रेष्ठ है।

Agriculture, though laborious, is the most excellent (form of labour); for people, though they go about (in search of various employments), have at last to resort to the farmer

कुरल 1031 · अध्याय 104 உழவு (Uzhavu — Farming) · பொருட்பால்

1032 किसान ही धुरी की कील

உழுவார் உலகத்தார்க்கு ஆணிஅஃ தாற்றாது
எழுவாரை எல்லாம் பொறுத்து.

Uzhuvaar Ulakaththaarkku Aaniaq Thaatraadhu · Ezhuvaarai Ellaam Poruththu

किसान संसार की धुरी की कील हैं — वे उन सबका भार उठाते हैं जो स्वयं जोत नहीं सकते।

Agriculturists are (as it were) the linch-pin of the world for they support all other workers who cannot till the soil

कुरल 1032 · अध्याय 104 உழவு (Uzhavu — Farming) · பொருட்பால்

1033 जोतकर खाने वाले ही जीते हैं

உழுதுண்டு வாழ்வாரே வாழ்வார்மற் றெல்லாம்
தொழுதுண்டு பின்செல் பவர்.

Uzhudhuntu Vaazhvaare Vaazhvaarmar Rellaam · Thozhudhuntu Pinsel Pavar

जोतकर खाने वाले ही वास्तव में जीते हैं; शेष सब हाथ जोड़कर खाते और पीछे-पीछे चलते हैं।

They alone live who live by agriculture; all others lead a cringing, dependent life

कुरल 1033 · अध्याय 104 உழவு (Uzhavu — Farming) · பொருட்பால்

1036 किसान के हाथ रुके तो

உழவினார் கைம்மடங்கின் இல்லை விழைவதூஉம்
விட்டேம்என் பார்க்கும் நிலை.

Uzhavinaar Kaimmatangin Illai Vizhaivadhooum · Vittemen Paarkkum Nilai

किसान के हाथ रुक जाएँ तो 'हमने सब त्याग दिया' कहने वालों की स्थिति भी नहीं बचती।

If the farmer's hands are slackened, even the ascetic state will fail

संन्यासी भी किसान पर निर्भर है। भोजन के विषय में कुरल का यह सबसे विनम्र करने वाला वाक्य है।

कुरल 1036 · अध्याय 104 உழவு (Uzhavu — Farming) · பொருட்பால்

1038 जोतने से बेहतर खाद

ஏரினும் நன்றால் எருவிடுதல் கட்டபின்
நீரினும் நன்றதன் காப்பு.

Erinum Nandraal Eruvitudhal Kattapin · Neerinum Nandradhan Kaappu

जोतने से बेहतर है खाद देना; और निराई के बाद सींचने से बेहतर है रखवाली करना।

Manuring is better than ploughing; after weeding, watching is better than watering (it)

कुरल 1038 · अध्याय 104 உழவு (Uzhavu — Farming) · பொருட்பால்

← सभी विषय

अध्यायनामक्रमांकपाल
2வான்சிறப்பு
The Blessing of Rain
11, 12, 13, 14, 20அறத்துப்பால்
104உழவு
Farming
1031, 1032, 1033, 1036, 1038பொருட்பால்
स्रोत व श्रेय
तमिल मूल व लिप्यंतरण: tk120404/thirukkural (Apache-2.0)। अंग्रेज़ी अर्थ: ड्रू–लाज़रस गद्यानुवाद (1885), सार्वजनिक अधिकार-मुक्त। हिंदी अनुवाद व टिप्पणियाँ भोजनवेद की अपनी हैं — किसी प्रकाशित हिंदी अनुवाद से नहीं ली गईं। स्रोत की आधुनिक तमिल टीकाएँ अभी कॉपीराइट में हैं, इसलिए उन्हें यहाँ नहीं दिया गया।

पाठ-संशोधन
90: நோக்கக் குழையும் -- the source reads குநழ்யும், against its own transliteration and commentary
943: அளவறிந்து -- the source reads அறவறிந்து, against its own commentary, which glosses அளவு (measure)
89 (English): exercises -- the source reads excercises
229 (English): completed to ‘...much more painful than begging’ -- the source stops at ‘much more’, and the Tamil reads இரத்தலின் இன்னாது (worse than begging)
926 (English): resemble the dead -- the source reads ‘the deed’, which reverses the line